1. man Komutu Nedir?
man (manual) komutu, Linux ve Unix sistemlerinde komutların, sistem çağrılarının, dosya formatlarının ve diğer program bileşenlerinin kılavuz sayfalarını görüntülemek için kullanılır.
Bu kılavuz sayfaları, komutun ne işe yaradığını, hangi parametreleri desteklediğini ve nasıl kullanıldığını ayrıntılı biçimde açıklar.
2. Temel Kullanım
Bir komutun kılavuzunu görmek için:
man <komut_adı>
Örnek
man ls
Bu komut, ls komutunun ayrıntılı kullanım kılavuzunu açar.
3. man Komutunun Bölümleri (Sections)
Linux man sayfaları 9 ana bölümden oluşur:
Bölüm | İçerik |
---|---|
1 | Kullanıcı komutları |
2 | Sistem çağrıları (system calls) |
3 | Kütüphane fonksiyonları (C library) |
4 | Özel dosyalar / aygıt dosyaları |
5 | Dosya formatları / yapılandırma dosyaları |
6 | Oyunlar / eğlence programları |
7 | Çeşitli bilgiler / makrolar / standartlar |
8 | Sistem yönetimi komutları (root) |
9 | Kernel rutinleri |
Örnek
man 5 passwd
Bu komut, passwd dosyasının dosya formatı bölümünü (5. bölüm) gösterir.
Sık Kullanılan Argümanlar
Argüman | Açıklama |
---|---|
-f | Komutun hangi bölümde olduğunu gösterir (whatis ile eşdeğer). |
-k | Anahtar kelime arar (apropos ile eşdeğer). |
-a | Bulunan tüm bölümleri art arda gösterir. |
-w | Kılavuz dosyasının konumunu gösterir, içeriğini açmaz. |
-P <program> | Kılavuzu özel bir pager ile açar (ör. less, more). |
-M <yol> | Özel man dizinlerini arar. |
–help | Yardım mesajı gösterir. |
Örnek Kullanımlar
5.1. Komutun Kılavuzunu Görmek
man grep
Açıklama: grep komutunun kullanım detaylarını listeler.
5.2. Hangi Bölümde Olduğunu Öğrenmek
man -f chmod
Çıktı Örneği:
chmod (1) - change file mode bits
chmod (2) - change permissions of a file
5.3. Anahtar Kelime ile Arama
man -k copy
Açıklama: Kılavuz sayfalarında “copy” kelimesini arar ve ilgili komutları listeler.
5.4. Özel Bölümü Açmak
man 2 chmod
Açıklama: chmod sistem çağrısının (2. bölüm) detaylarını gösterir.
5.5. Tüm Bölümleri Görmek
man -a passwd
Açıklama: passwd ile ilgili tüm man bölümlerini ardışık olarak görüntüler.
5.6. Kılavuz Dosyasının Yerini Öğrenmek
man -w ls
Açıklama: ls komutunun man dosyasının bulunduğu yolu gösterir.
6. Man Sayfasında Gezinme Kısayolları
Man sayfaları varsayılan olarak less pager’ında açılır, şu tuşlar kullanılabilir:
- Space → Bir sayfa ileri
- b → Bir sayfa geri
- Enter → Bir satır ileri
- /kelime → İleriye doğru kelime ara
- n → Aranan kelimenin sonraki eşleşmesine git
- q → Çıkış
7. İpuçları
- Kısa bilgi için man -f kullanmak uzun man sayfasına girmekten hızlıdır.
- Komut adını bilmiyorsanız man -k ile anahtar kelime arayın.
- Sistem yönetimi sırasında man bölümleri (özellikle 5 ve 8) yapılandırma dosyaları ve yönetim komutları için kritik önem taşır.